The Pretoria High Court has ruled against the sale or trading of water rights. In three separate matters argued in October 2019 before the court on behalf of the South African Association of Water Users Associations (SAAFWUA), the Doornkraal Besigheidstrust (Doornkraal) and the De Kalk Besigheidstrust (De Kalk), the full bench of the court ruled that it is no longer permissible for the holder of a water use entitlement to trade or sell it, as was previously authorised by the Department of Water and Sanitation.

Scroll down to read it in Afrikaans

The court based its ruling on the stipulated aims of the National Water Act, 1998 (Act 36 of 1998). It held that continuing to allow the trade in water use entitlements means that existing holders of such entitlements can identify and choose who the recipients of the transferred or surrendered entitlements are; that it results in the privatization of water; and that it discriminates against those who cannot afford the prices or compensation.

Sale of water use entitlements could hinder equal access to water

It held that the sale of water use entitlements would frustrate equal access and keep historically disadvantaged people out of the agricultural industry. “The judgement has far-reaching consequences for the commercial agricultural sector,” said Wayman Kritzinger, chairperson of Agri SA’s Natural Resources centre of excellence policy committee. “We will have to study the judgement and in consultation with the legal teams representing Doornkraal, De Kalk and SAAFWUA consider the immediate next steps.”

Agri SA provided financial assistance to Doornkraal in its matter and, together with SAAFWUA have had a keen interest in the outcome of this matter. – Press release, Agri SA

Pretoria Hoë Hof beslis téén verkoop van waterregte

Die Noord-Gauteng Hoë Hof in Pretoria het teen die verkoop van waterregte beslis. In drie afsonderlike sake wat in Oktober 2019 namens die Suid-Afrikaanse Vereniging van Waterverbruikerverenigings (SAAFWUA), die Doornkraal Besigheidstrust (Doornkraal) en die De Kalk Besigheidstrust (De Kalk), geargumenteer is, het ’n volbank van die hof beslis dat dit nie meer moontlik is vir die houer van ’n watergebruiksreg om sodanige reg te verhandel of te verkoop nie, soos vantevore deur die Departement van Water en Sanitasie toegelaat was.

Die hof het sy uitspraak op die doelstellings van die Nasionale Waterwet, 1998 (Wet 36 van 1998) gebaseer. Die hof het bepaal dat om voort te gaan om die handel in watergebruiksregte toe te laat, sou beteken dat bestaande houers van sodanige regte die toekomstige ontvangers van sulke regte sal kan identifiseer en kies; dat dit neerkom op die privatisering van water; en dat dit teen diegene wat nie die nodige pryse of vergoeding kan bekostig nie, diskrimineer.

Verkoop van watergebruiksregte frustreer gelyke toegang tot water

Die hof het bepaal dat die verkoop van watergebruiksregte gelyke toegang tot water frustreer en dat dit histories-benadeelde persone buite die landbousektor hou.

“Die uitspraak het verreikende gevolge vir die kommersiële landbousektor,” sê Wayman Kritzinger, voorsitter van Agri SA se Natuurlike Hulpbronne-sentrum van uitnemendheid. “Ons sal die uitspraak moet bestudeer en in oorlegpleging met die regsverteenwoordigers van Doornkraal, De Kalk en SAAFWUA die onmiddellike volgende stappe oorweeg.”

Agri SA het Doornkraal finansieel ondersteun in hierdie saak, en het saam met SAAFWUA ’n beduidende belang in die uitkoms van hierdie aangeleentheid. – Persverklaring, Agri SA