Dit is algemene kennis dat risiko’s hand aan hand loop met landbouproduksie. Volgens Dawie Maree, hoof van inligting en bemarking by FNB Landbou, gaan 2019 beslis sy eie kwota risiko’s oplewer. “Verlede jaar was moeilik, en net so kan 2019 ook verrassings bring. Ek glo egter ook dat die jaar vir baie opwinding sal sorg.”

Politieke risiko’s

In ’n verkiesingsjaar, soos vanjaar, is politieke risiko’s selfs meer op die voorgrond as in ander jare. “Ons gaan ’n klomp politieke uitsprake hoor wanneer die onderskeie partye politieke geraas maak. Die uitsprake sal op verskillende vlakke ’n impak hê, en in baie gevalle sal die land weer daarvan moet herstel.”

Volgens Dawie is dit vir produsente baie belangrik om bewus te wees van dit wat in die politieke arena gesê word, maar hulle moet ’n onderskeid tref tussen feite, uitsprake met ’n moontlik impak en uitlatings wat net gemaak word om stemme te werf.

“Dit is dikwels moeilik om ’n onderskeid te tref omdat politieke geraas baie keer as feite vermom is. Ons moet egter ons oog op die politieke gesprek hou, aangesien dit sonder twyfel ’n wesenlike impak op die bedryf en die land sal hê.”

Een van die grootste politieke risiko’s is natuurlik die gesprek rondom grondhervorming en onteiening sonder vergoeding, iets wat hoog op die meeste politieke partye se lys van gesprekspunte is. Volgens Dawie moet dié gesprek dopgehou word, maar mense moet daarteen waak om emosioneel hierop te reageer.

Ekonomiese risiko’s

Van ekonomiese risiko’s, sê Dawie, moet beslis nie vergeet word nie. “Hier moet produsente kyk na die wisselkoers, brandstof- en oliepryse en meer. In landbou kan ons ook nooit vergeet van prysrisiko nie.”

Klimatologiese risiko’s

Weersake is altyd vir produsente belangrik, en risiko’s rondom die klimaat en weersomstandighede neem beslis toe. “Die bedryf is baie bewus van hoe laat die somerreënvalseisoen aangebreek het en dat baie boere laat of glad nie geplant het nie. Grane wat laat aangeplant is, hou natuurlik baie risiko’s in, soos ondergemiddelde opbrengste en blootstelling aan hael.”

Biosekuriteitsrisiko’s

Soos duidelik geblyk het uit 2018 se listeriose-uitbreking, hou biosekuriteitsrisiko’s op verskillende vlakke groot gevaar vir die bedryf in. Dawie sê dat die huidige bek-en-klouseeruitbreking beslis ook sy merk sal los. “Dit is belangrik dat die uitbreking vinnig en professioneel hanteer word. Gelukkig is daar reeds aanduidings dat die bedryf en die regering baie goed saamwerk in dié verband. Die feit dat vleis wat gewoonlik uitgevoer word nou terug in die plaaslike mark is, dra by tot ’n ooraanbod in die mark, wat natuurlik druk op pryse plaas.”

Hy beklemtoon dat dit baie belangrik is dat boere die nodige biosekuriteitsmaatreëls in plek het om dié tipe risiko’s te bestuur.

Maak staat op rolspelers

Dawie moedig produsente aan om genoeg aandag te gee aan verskansing teen risiko’s en om van die verskillende rolspelers in die landboubedryf se bystand gebruik te maak om hulself beter teen die onderskeie risiko’s te verskans. “FNB is een van dié rolspelers en kan baie bystand aan produsente bied met sy unieke finansiële dienste en produkte. Kry die nodige inligting, praat met die regte mense en maak van elke geleentheid gebruik.”

Dawie sê dat hy te midde van die talle risiko’s steeds positief voel oor die landboujaar wat voorlê. “Dit is duidelik dat ons nie verlof gaan kry met die hantering van risiko’s nie, maar ek glo ons kan oor die algemeen uitsien na ’n goeie jaar.” – Marike Brits, AgriOrbit

Klik hier om ’n artikel te lees waarin Dawie Maree terugkyk op 2018 en gesels oor wat in 2019 verwag kan word.

 Skakel jou naaste FNB-tak of -bankier, of stuur ’n epos aan agric@fnb.co.za.