Veeplaas het verlede jaar hande gevat met Hoërskool Sannieshof om dié skool se landbou-afdeling ’n stewige hupstoot te gee. ’n Pragtige Simmentalerstoet van twaalf stoetkoeie en ’n leenbul is met die hulp van die Simmentaler-telersgenootskap en ’n groep stoettelers in die omgewing aan die skool geskenk.

Volgens die ooreenkoms moes daar ook ’n mentor of twee wees wat die leerlinge en die onderwysers kan help om die Veeplaas Sannieshof Simmentalerstoet, wat deel vorm van die PLAAS Landboujeugstiging, op die regte pad te hou. As ’n mens nou, ’n jaar later terugkyk, besef jy die skenking aan die skool het baie meer waarde gehad as die diere se geldwaarde. Die telers wat by die projek betrokke geraak het, is dit eens dat dit eerder ’n belegging as ’n skenking is.

Die leerlinge het die afgelope jaar baie meer oor die ras geleer en hulle het ook in baie ander fasette gegroei. Aspekte soos die diere se versorging, hantering by skoue en jeugskoue, en die kompetisie wat daarmee gepaardgaan, was vir die kinders goud werd.

Uitbreiding van die stoet

Die skoolhoof, Henry Pretorius, sê dit is vir hom wonderlik dat die leerlinge na ’n jaar van harde werk die resultate van hul handearbeid kan sien. “Die kudde se versorging maak deel uit van die kinders se leerplan. Hulle word verplig om die kudde elke dag te besoek en deur te kyk vir bosluise, wat dan met dip behandel moet word. Dragtige koeie en verse moet spesiale aandag kry en die diere moet ook haltermak gemaak word.

“Dit was nie sommer net iets soos ’n sportoefening, wat slegs ’n seisoen duur en die een of ander tyd ophou nie. Die kinders moes elke dag, ongeag of dit somer of winter was, aan die diere aandag gee. Dit het beslis vrugte afgewerp.”

Die stoet, wat 18 maande gelede geregistreer is, spog nou met ’n aanwas van vyf bulletjies en sewe verse. Met die hulp van Simmentalertelers en -inspekteurs sal daar nog besluit word watter van dié kalwers vir stoetdoeleindes gehou gaan word en watter verkoop gaan word.

Henry sê die geboorte van elke kalf was vir die leerlinge ’n wonderlike geleentheid. “Daarmee saam was die besef dat hulle vooruitboer vir die kinders genoeg aanmoediging om nog harder te werk.”

Dubbele waardetoevoeging

Die leerlinge is trots op hul eie stoet en opgewonde om nuwe bloedlyne te teel wat die kudde kan verbeter. Aanvanklik is die leenbul gebruik, maar die skool beplan om in die toekoms die koeie met kunsmatige inseminasie te bevrug sodat hulle die stoet se genetika verder kan verbeter.

Volgens Henry poog die leerlinge en onderwysers voortdurend om waarde tot die kudde toe te voeg, maar die stoet het ook waarde tot die leerlinge se opleiding toegevoeg.

“Die kinders kon met behulp van talle ouers wat by die skool betrokke is, meer oor die Simmentalerras leer. Dit was juis dié diere se goeie temperament wat die kinders aangespoor het om met hulle te werk. Baie kinders het ook ’n liefde vir die diere gekweek en daar het ’n nou band tussen hulle en die diere ontwikkel. Ek sien dit as waardetoevoeging tot die kinders se opleiding en opvoeding,” vertel hy.

Skoue en prestasies

Hoërskool Sannieshof is nou betrokke by hul plaaslike skou, asook by skoue op die naburige dorpe. Die leerlinge het die afgelope jaar aan jeugskoue en uitstallings by Hoërskool Stella, die Vryburg-skou en ALFA 2018 deelgeneem. Hulle het ook hul diere by oop skoue in Ottosdal en Lichtenburg vertoon. Hierdie blootstelling gee die kinders ’n geweldige voorsprong.

Twee van die skool se jeugskoudeelnemers het ook baie goeie prestasies behaal toe hulle met die Simmentalers aan jeugskoue op Sannieshof en Vryburg deelgeneem het. Andri Prinsloo en Alwyn Victor is as lede van die vleisbeesspan in die Noordwes-jeugskouspan opgeneem, wat van 22 tot 25 September aan die Nasionale Jeugskou op Vryburg gaan deelneem.

Albei van hulle is dit eens dat jeugskoue vir hulle baie deure oopmaak. Die feit dat hulle nou hul eie diere het om te gebruik, maak dit soveel makliker.

Henry sê die skool het baie planne vir die toekoms, maar as gevolg van die droogte kan alles nie in ’n japtrap gebeur nie. Op die oomblik, sê hy, beplan hulle om die kudde uit te brei soos die natuurlike hulpbronne dit toelaat. Hy beklemtoon ook weer dat dié trotse diere vir die leerlinge onskatbare waarde bring.

Belangstelling in die stoetbedryf

Een van die telers wat sedert die begin by die projek betrokke was, Danie Erasmus, sê baie van die kinders kom van plase waar kommersieel geboer word en hierdie projek het hul belangstelling in die stoetbedryf bevorder.

“Dit was vir hulle ’n nuwe soort boerdery en hulle moes skielik op ’n ander vlak begin dink oor beesteling. Genetika, die belangrikheid van boekhouding en seleksie het alles vir hulle begin sin maak toe hulle met die stoetkudde begin werk het.”

Henry stem hiermee saam. “Die hulpmiddels wat ouers en organisasies buite die skool beskikbaar gestel het, het aan die jongmense geleenthede gegee wat hulle nooit tevore beskore was nie. Hulle het die afgelope jaar meer betrokke geraak by skoue en jeugskoue in naburige dorpe as voorheen. Selfs skoue het vir sommige van hulle ’n ander betekenis gekry, want hulle het agtergekom daar is baie werk in ’n skou. Dit was nie meer vir hulle net ’n uitstappie waar hulle kan rondhang nie.”

Emosionele groei

“Behalwe die landboukundige waarde wat die stoet vir die kinders gegee het, het hulle ook op emosionele vlak baie gegroei. Die kinders het ’n besondere selftrots ontwikkel en hulle het geleer om trots te wees op hul werk en hul omgewing, asook om mense en diere te respekteer. Dit is verstommend hoe maklik die kinders kan saamwerk as hulle by ’n jeugskou beland. Elkeen probeer om sy maats te help waar hy kan,” gesels hy verder.

Volgens Henry verg die versorging van die beeste eienskappe soos doelgerigtheid, deursettingsvermoë en gewilligheid om te werk by die leerlinge. “Die stoet het sy eerste jaar met vlieënde vaandels geslaag. Die kinders en onderwysers is begeesterd om van dié stoet ’n spogstoet te maak. Dit is vir hulle net die begin van ’n lang en opwindende pad wat nog voorlê.” – Koos du Pisanie, Veeplaas

Vir meer inligting, skakel Henry Pretorius by 018 683 0011 of Danie Erasmus by 083 297 6165.