“Vir baie lank het plaaslike sojaboon-produsente nie toegang verkry tot die nuutste GMO-tegnologie en -genetika nie. Dit sal nou verander, aangesien die sojaboonbedryf ’n manier gevind het om tegnologie en kultivar-ontwikkelings te befonds,” sê Jannie de Villiers, uitvoerende hoof van Graan SA.

Read it in English.

Volgens SANSOR word 80% van soja-aanplantings met terughousaad geplant. Hoewel dit wettig is, veroorsaak dit dat saadmaatskappye nie vergoed word vir die navorsing en ontwikkeling van nuwe tegnologie en kultivars nie en hou dus verbeterde sojaboonsaad en tegnologie uit die plaaslike mark.

Die minister van landbou, bosbou en visserye, Senzeni Zokwana, het op 22 Junie 2018 ’n statutêre heffing op sojabone goedgekeur waarvolgens saadmaatskappye vergoed kan word vir hul prestasie in die sojaboonsaadmark. Die heffing wat geïn word, sal volgens saadmaatskappye se markaandeel aan hulle uitbetaal word.

Die teling- en tegnologieheffing op sojabone is vir twee jaar goedgekeur met ingang 1 Maart 2019. Die heffing is R65 per ton vir die eerste jaar en R80 per ton vir die tweede jaar. Hierdie waardes is bereken as 1,2% van die voorafgaande bemarkingsjare se gemiddelde sojaboonprys en sal betaalbaar wees as produsente hul sojabone verkoop.

Die sojaboonheffing sal deur die SA Cultivar and Technology Agency (SACTA) geadministreer word en volgens markaandeel aan saadmaatskappye uitbetaal word. SACTA is ’n nie-winsgewende maatskappy wat gestig is om saadheffings vir alle oopbestuifde gewasse te administreer. Koring- en garsheffings word reeds vir ’n tweede jaar deur SACTA vir hierdie doel ingesamel en uitbetaal.

“Graan SA sien die goedkeuring en implementering van hierdie sojaboon-teling en tegnologieheffing as ’n groot deurbraak,” sê De Villiers. Dit sal meebring dat ons produsente toegang het tot die nuutste kultivars en tegnologie om met ander lande te kan meeding. Daar is tegnologie beskikbaar wat die potensiaal het om onmiddellik meer as 10% opbrengsverhoging vir produsente teweeg te bring. Hierdie tegnologie sou nie na Suid-Afrika toe kon kom as ons nie hierdie tipe befondsingstrukture tot stand gebring het nie. Dit is daarom belangrik om kennis te neem dat dié statutêre heffing ’n verpligte heffing is en ’n beroep word op sojaboonbedryf gedoen vir almal se samewerking. – Graan SA persverklaring